8 Temmuz 2020

Çocuklarda Ekran Bağımlılığı

Günümüz çocukları teknolojik bir dünyanın içerisine doğruyor. Henüz yeni doğmuş bir bebeğin elleri, ayakları telefonlarda resim haline gelirken uyumak bilmeyen çocuklara dijital cihazlardan ninniler açılabiliyor. Teknoloji ile bu kadar içli dışlı olan çocukların ekran başında geçirdikleri süreler ise uzayıp gidebiliyor. Peki, biz anne babalar olarak çocuklarımızın ekran karşısında ne kadar zaman geçirmeleri gerektiğini biliyor muyuz? Biliyorum çoğumuz bu konuda pek de bir şey bilmiyoruz!

Çocuk ve Ekran Bağımlılığı

Çocuklara çoğu zaman ‘’Televizyon izleme, tablet ya da telefonda fazla vakit geçirme!’’ gibi söylemlerde bulunuyoruz. Bu durum çocuk ile ekran arasındaki bağı açmak yerine daha da kuvvetli bir hale getiriyor. Çünkü biz çocuğumuz doğduğu andan itibaren onu bu ekranlarla büyütüyoruz. Çocuk için ekran demek normal bir durum ve hayatın bir parçası anlamına gelmeye başlıyor. Bir süre sonra çocuğumuzun normalden daha fazla ekran ile zaman geçirdiğini görünce hepimizin içinden ‘’Bu çocuk çok fazla televizyon izliyor/ çok fazla telefon- tabletle oynuyor.’’ yakınması geçiyor. Sizce böyle bir söylemi yapma hakkımız var mı?

Çocuklar gün içerisinde 2-4 saatten daha fazla zaman geçiriyorsa ve yemek yeme, dışarı çıkma gibi temel aktivitelerini erteliyorsa ekran bağımlılığı var demektir.

Anne babalar olarak çocuklarımızın ekran başında geçirdikleri saatleri ayarlamak istiyorsak bunu daha küçük yaşlardan itibaren düzenlememiz gerekiyor. Daha hamile iken elimizde kumanda ile televizyon karşısında saatler geçirmeye başladığımız düşünülürse işin büyük kısmı kendimizi düzenlemekten geçiyor. Bebekler anne karnında dahi olsa ebeveynlerinin neler yaptığını biliyor ve hissediyor. Televizyondan ve ya telefondan gelen yapay sesleri de tanıyan bebekler zaten teknoloji ile bütünleşmiş bir şekilde doğuyor.

Bebekler anne karnında iken dış dünyadaki televizyon, telefon, tablet gibi teknolojik ürünlerin varlığını ve kullanıldığını hisseder.

Çocuk ve ekran bağımlılığı olarak adlandırılacak bu durumun ilk yıllarında bebeklerimiz televizyonda çıkan reklamlardan kopamaz hale geliyor. Şarkıları açtığımızda ekrandaki bebekler gibi hoplayıp zıplayan çocuğumuzun eğlendiğini düşünerek onu potansiyel bir ekran bağımlısı haline getiriyoruz. Bu bağımlılığı oluşturan temel durum yine biz ebeveynlerin yanlış tutum ve davranışları oluyor.

ekran bağımlılığı
ekran bağımlılığı

Çocuklar Neden Ekran Bağımlısı Olur?

  1. Çocuğumuz ekranda çıkan eğlenceli videoları görünce eğleniyor düşüncesine kapılarak ekran süresi kısıtlamasına gitmediğimizde ekran bağımlısı olur.
  2. Günlük işlerimize yetişemediğimizde çocuğumuzu ekran karşısında oyalama yolunu tuttuğumuzda çocuklarda ekran bağımlılığı olur.
  3. Yakın arkadaşlar, akrabalar ile bir araya geldiğimizde daha rahat olmak adına çocuğumuzun eline tablet telefon verdiğimizde çocuğumuz ekran bağımlısı olur.
  4. Telefonu vermediğimizde ağlama krizlerine giren çocuğumuza ‘’Hayır’’ demediğimizde çocuğumuz ekran bağımlısı olur.
  5. Çocuklarımızın günlük olarak dışarı çıkma hakkını kısıtladığımızda ve onlarla ilgilenmediğimizde ekran bağımlısı olur.
  6. Çocuğa teknolojinin zararları anlatılmadığında ve teknolojiyi doğru kullanması için rehberlik yapılmadığında ekran bağımlısı olur.
  7. Sürekli olarak çocuğa engellemeler koyulduğunda, çocuğa ekran başında çok zaman geçirdiğini söyleyip azarlandığında ekran bağımlılığı daha da artar.
  8. Yaşıtları da telefon- tablet- TV izliyor bir şey olmaz dediğinizde çocuğunuz ekran bağımlısı olur.

Çocuklarda Ekran Bağımlılığı Nasıl Geçer?

Çocuğunuz gün içerisinde 2-4 saatten daha fazla televizyon, tablet, bilgisayar ya da telefon ile zaman geçiriyorsa bu durum ekran bağımlılığı olduğunun göstergesidir. Hatta bazı ileri bağımlılık durumlarında yemek yeme, banyo yapma gibi aktivitelere dahi zaman ayırmayan çocuklar görülebilir. İleri derece ekran bağımlılığı olan çocuklar için bir uzmandan yardım almak gerekir. Bunun dışında çocuklardaki ekran bağımlılığı şu şekilde önlenebilir:

Ekranda Geçirilen Zamanı Not Etmek!

Anne babaların hem kendilerinin hem de çocuklarının ekran başında ne kadar zaman geçirdiklerini not etmeleri yaşadıkları durumu direkt olarak görmelerini sağlayacaktır. Birkaç günlük takiplerle çocuğun ve ebeveynin günde kaç saat ekran başında zaman geçirdiği öğrenilmelidir.

Çocuğa Ekranın Zararlarını Anlatmak!

Çocukların yaşı kaç olursa olsun ekran bağımlılığı konusunda bilgi vermek ve ekranın ne gibi zararlara neden olduğunu çocuğa anlatmak gerekir. Gözlere, beyne ve düşüncelere etki eden bu alışkanlığın bir süre sonra hareketsiz bir yaşam biçimine neden olacağı anlatılabilir. Bütün bu zararlar aynı zamanda yetişkinler tarafından da dikkate alınmalıdır. Çünkü teknoloji sadece çocuklar için değil yetişkinler içinde zararlıdır.

çocuklar ve ekran bağımlılığı
çocuklar ve ekran bağımlılığı

Örnek Olmak!

Çocuklar karşılarındaki insanlar ne yaparsa aynısını yapmaya meyillidir. Bu nedenle siz nasıl davranırsanız çocuğunuzda aynısını yapacaktır. Ekran başında ne kadar zaman geçirirseniz çocuğunuzda size bakarak ekran başında daha çok oturabilir. Çocuğunuza ekran engeli koyarak kendiniz TV izliyorsanız bu durum çocuğunuz tarafından doğru bir şekilde anlamlandırılamaz. Bir süre sonra annem- babam yapıyorsa bende yapabilirim diyerek çocuğunuzun ekrana daha çok bağlanmasına neden olan bu durum ağlama krizlerine hatta anne babaya baskıya kadar ilerleyebilir.

Aktivite Planlayın!

Çocuğunuza ekran başında geçirdiği zamandan daha güzel bir zaman dilimi planlamanız emin olun çocuğunuzun da dikkatini çekecektir. Dışarı çıkmak, doğa içerisinde gezinmek, parmak boyası yapmak, yeni bir kedi evi inşa etmek ya da bir çiçek dikmek sizin ve çocuğunuz için güzel aktiviteler olacaktır. Ekran başında olan çocuğunuzu dışarı çıkarmanız ve gezdirmeniz dahi ekran bağımlılığını büyük ölçüde engelleyecektir.

Dijital Rehberlik Yapın!

Dijital ebeveynlik olarak da bilinen bu durum teknolojiyi nasıl daha sağlıklı kullanmak gerektiği konusunda bilgi edinmek demektir. Dijital rehberler olarak teknolojiyi verimli kullanma açısından bilgiler edinmek ve çocuğa bu bilgileri aşılamak gerekir. Örneğin telefonla fazla vakit geçiren bir çocuğa resim çekmeyi öğreterek birbirinden güzel resimler çekmesini sağlamak harika bir rehberliktir.

Dijital Ebeveynlik Hakkında Her Şey İçin Tıklayın!

Uzman Yardımı!

Bir türlü çözemediğiniz ve ekran bağımlılığını azaltamadığınız çocuklarınız içi mutlaka bir uzmandan yardım almanız gerekir. Çünkü ekran bağımlılığı kontrol edilmediğinde tedavisi daha zor olan yeni rahatsızlıkları beraberinde getirecektir.

SHARE:
TEKNOLOJİ One Reply to “Çocuklarda Ekran Bağımlılığı”
serifetanc

COMMENTS

One comment on “Çocuklarda Ekran Bağımlılığı

    Author’s gravatar

    yazınızı çok faydalı buldum çocuklarımızın tv ve diğer ekranlarla olan bağımlılığını ne derece sınırlandıracağımız ve bunu nasıl yapacağımızla ilgili bilgiler içermiş.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir